Gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen vormen een belangrijke bron voor verontreiniging van het oppervlaktewater. In het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij (Lotv) en in de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb) zijn voorschriften opgenomen ter bescherming van oppervlaktewateren bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen. Voor een belangrijk deel vloeien deze regels voort uit Europese regelgeving.
Overtreding van deze regels kan niet alleen tot een boete leiden, maar kan ook leiden tot een korting op de Europese inkomenssteun die een bedrijf ontvangt. Het voorkomen van overtreding van de regels is dus van groot belang, en de reden waarom het waterschap hier, vooruitlopend op het komende teeltseizoen, extra aandacht op vestigt.
In het Lozingenbesluit Open teelt en Veehouderij (Lotv) is bepaald dat langs een waterloop een teeltvrije zone in acht moet worden genomen. De teeltvrije zone wordt gemeten vanuit de insteek van de waterloop. De breedte van de teeltvrije zone hangt af van;
In het ‘Overzicht teeltvrije zones' is de breedte van de in acht te nemen teeltvrije zone weergegeven voor de in het Lotv onderscheiden teelten en toepassingswijzen van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen. Het ‘Overzicht teeltvrije zones' kan via het menu aan de rechterzijde van deze pagina ingezien en gedownload worden.
Binnen de teeltvrije zone mogen geen meststoffen worden gebruikt. Op de strook gelegen naast de teeltvrije zone moet bij het gebruik van korrel- of poedervormige meststoffen een kantstrooivoorziening worden toegepast. Hiermee wordt voorkomen dat deze meststoffen toch op de teeltvrije zone of direct in het oppervlaktewater terecht komen.
Binnen een teeltvrije zone mogen gewasbeschermingsmiddelen niet worden toegepast met apparatuur die bestemd is voor het druppelsgewijs gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen. Een uitzondering geldt voor pleksgewijze onkruidbestrijding met een afgeschermde spuitdop. Deze voorschriften voorkomen dat gewasbeschermingsmiddelen toch in het oppervlaktewater terecht komen.
Binnen een afstand van 14 meter uit de insteek van een waterloop is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen gebonden aan voorschriften. De belangrijkste voorschriften zijn dat gebruik moet worden gemaakt van kantdoppen en andere driftarme doppen.
Uitgebreide informatie over (gebruik van) gewasbeschermingsmiddelen en biociden vindt u op de website van het College voor toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Een directe link naar de Ctgb-website vindt u in het menu aan de rechterzijde van deze pagina.
Ter uitvoering van de Europese Nitraatrichtlijn zijn door de Rijksoverheid waterlopen aangewezen waar een teeltvrije zone van 5 meter in acht genomen moet worden. In deze zone geldt zowel een teeltverbod als een spuit- en mestverbod. In het beheersgebied van ons waterschap zijn waterlopen aangewezen waar de 5-meter zone geldt.
Via de grondsoortenkaart van het Ministerie van Economische zaken, landbouw en innovatie (ELI, voorheen LNV) is te achterhalen of langs een bepaalde watergang een 5-meter zone van toepassing is. Een directe link naar de grondsoortenkaart vindt u in het menu aan de rechterzijde van deze pagina.
Grondeigenaren die bij de invoering van de 5-meter zone in 2007 gronden in eigendom hadden waarop de 5-meter zone rust, hebben daarvan in 2006 bericht ontvangen van het ministerie. Regelmatig worden percelen via verpachting of anderszins in gebruik gegeven. Het is daarbij van belang de nieuwe gebruiker te wijzen op de verplichting om de 5-meter zone in acht te nemen. Dit om te voorkomen dat deze (onbewust) de betreffende voorschriften overtreedt.
Op grond van het Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) komen veel agrarische bedrijven in aanmerking voor inkomenssteun. Aan het ontvangen van deze inkomenssteun heeft de EU en de Nederlandse rijksoverheid voorwaarden verbonden; de randvoorwaarden GLB. Eén van deze voorwaarden betreft het in acht nemen van de aangewezen teelt-, spuit- en mestvrije zones.
De waterschappen zijn op grond van Europese regels verplicht toezicht uit te oefenen op de naleving van deze cross compliance voorschriften. Dit houdt in dat het waterschap overtredingen moet doormelden aan de EU-desk van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA).
De minister van Economische zaken, landbouw en innovatie kan naar aanleiding van de doormelding besluiten tot het toepassen van een korting op de inkomenssteun. De korting kan oplopen van 3% tot 20%, afhankelijk van de ernst van de overtreding. De minister is daarbij gebonden aan Europese regels. Daarnaast moet het waterschap bij dit soort overtredingen proces-verbaal opmaken. Dit kan ertoe leiden dat, naast een korting op de inkomenssteun, ook een boete wordt opgelegd door de rechter.
Voor meer informatie over handhaving kunt u contact opnemen met het team Handhaving van het waterschap.
