Botulisme is een vorm van voedselvergiftiging, veroorzaakt door de bacterie Clostridium botulinum. Vooral watervogels en vissen worden er het slachtoffer van. Ze krijgen verlammingsverschijnselen en uiteindelijk worden de ademhalingsspieren aangetast, waardoor ze stikken. Omdat botulisme zeer besmettelijk is, is het van belang dat zieke en dode dieren zo snel mogelijk worden verwijderd. Waarschuw daarom meteen de Vuilwaterwacht via het gratis meldnummer 0800 – 0341.
Vrijwel alle vogels en vissen dragen de botulisme-bacterie bij zich, zonder er last van te hebben. De bacteriën vermenigvuldigen zich namelijk niet in levende dieren. Problemen ontstaan pas als een vogel of vis ’s zomers doodgaat en in ondiep, stilstaand water terechtkomt. Temperaturen boven 20°C (en dat is het al snel in ondiep, stilstaand water) en een eiwitrijk milieu (bijvoorbeeld een dode vogel), zijn ideale omstandigheden voor de bacterie. Die vermeerdert zich dan zeer snel en scheidt daarbij een gif af. Dat gif wordt onder andere opgenomen door maden die zich met de dode vogels voeden en dan zelf weer worden gegeten door andere vogels en vissen. Die krijgen dan zoveel gif binnen dat ze ziek worden, en uiteindelijk doodgaan. Het proces herhaalt zich, en zo kan in korte tijd een ware botulisme-explosie ontstaan. Daarom is het van belang kadavers van vogels en vissen zo snel mogelijk te melden, zodat ze opgeruimd kunnen worden.
Bij watervogels gaat botulisme altijd gepaard met duidelijke verlammingsverschijnselen aan vleugels en kop. Aan botulisme gestorven vogels zijn vaak herkenbaar aan gestrekte poten en een slappe, enigszins verdraaide nek. Besmette vissen vertonen verlammingsverschijnselen en zijn minder bijtlustig.
Grotere wateren, zoals de Maasplassen, zijn minder overzichtelijk dan bijvoorbeeld een stadswater. In rietkragen en inhammen kunnen dode dieren daardoor eerder aan de aandacht ontsnappen. Komt u op dergelijke plekken, wees dan extra alert. En meld zieke en dode dieren zo snel mogelijk.
Waarschuw als u dode dieren ziet, of dieren met verlammingsverschijnselen, zo snel mogelijk de Vuilwaterwacht. Dat kan dag en nacht via het gratis meldnummer 0800 – 0341. Het nummer is een gezamenlijk initiatief van Waterschap Peel en Maasvallei, Waterschap Roer en Overmaas en Rijkswaterstaat. Door tijdige melding kunnen veel vogels worden gered en hoeven er geen zwemverboden te worden ingesteld.
folder botulisme (401 Kb)